Wyczuwalny guzek pod brodawką sutkową u mężczyzny potrafi wywołać ogromny niepokój. Dla wielu pacjentów pierwszą myślą jest nowotwór, dlatego nierzadko odkładają wizytę u lekarza z obawy przed diagnozą. Dobra wiadomość jest taka, że większość zmian nie ma charakteru nowotworowego. W praktyce klinicznej znacznie częściej przyczyną takiej zmiany okazuje się jednostronna ginekomastia, czyli łagodny rozrost tkanki gruczołowej piersi. Kluczowe znaczenie ma jednak szybkie ustalenie ich przyczyny. 

Dzięki właściwej diagnostyce można wykluczyć poważniejsze schorzenia, a w razie potrzeby zaplanować leczenie, które pozwoli przywrócić prawidłowy wygląd klatki piersiowej i poprawić komfort pacjenta.

Czy każdy guzek pod brodawką oznacza ginekomastię?

Chociaż jednostronna ginekomastia jest jedną z najczęstszych przyczyn wyczuwalnego zgrubienia pod brodawką, nie jest jedyną możliwością.

Podczas badania lekarz bierze pod uwagę również inne przyczyny. Takie jak miejscowy rozrost tkanki tłuszczowej (lipomastia), torbiele, tłuszczaki, zmiany zapalne czy rzadziej inne guzy tkanek miękkich. W wyjątkowych przypadkach podobne objawy mogą towarzyszyć także nowotworom piersi u mężczyzn, choć są one zdecydowanie rzadsze niż u kobiet.

Dlatego na podstawie samego badania palpacyjnego nie można jednoznacznie określić charakteru zmiany. Dopiero połączenie wywiadu, badania lekarskiego oraz badań obrazowych pozwala ustalić właściwe rozpoznanie.

Skąd bierze się jednostronna ginekomastia?

Ginekomastia oznacza rozrost tkanki gruczołowej piersi u mężczyzny. Najczęściej rozwija się obustronnie. Jednak u części pacjentów zmiany obejmują tylko jedną pierś lub są wyraźnie bardziej nasilone po jednej stronie.

Przyczyn takiego stanu może być wiele. Ginekomastia może występować fizjologicznie w okresie dojrzewania, kiedy dochodzi do przejściowych zmian hormonalnych. U dorosłych mężczyzn może natomiast współistnieć z zaburzeniami gospodarki hormonalnej, niektórymi chorobami przewlekłymi, stosowaniem wybranych leków lub znaczną nadwagą. Zdarza się również, że mimo przeprowadzonej diagnostyki nie udaje się ustalić jednoznacznej przyczyny rozrostu gruczołu.

Sam fakt występowania zmiany tylko po jednej stronie nie pozwala określić jej charakteru. To właśnie dlatego każda asymetria powinna zostać oceniona przez wykwalifikowanego lekarza.

USG – podstawowe badanie obrazowe

Jednym z najważniejszych elementów diagnostyki jest badanie ultrasonograficzne piersi.

USG pozwala ocenić, czy wyczuwalny guzek rzeczywiście odpowiada rozrostowi tkanki gruczołowej, czy też ma inne pochodzenie. Badanie umożliwia ocenę wielkości zmiany, jej budowy oraz relacji do otaczających tkanek. Jest nieinwazyjne, bezbolesne i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego.

W zależności od obrazu klinicznego lekarz może zalecić również badania laboratoryjne, obejmujące między innymi ocenę gospodarki hormonalnej, lub skierować pacjenta na dalszą diagnostykę obrazową. Zakres badań zawsze dobierany jest indywidualnie i zależy od wieku pacjenta, objawów oraz wyniku badania lekarskiego.

Kiedy leczenie operacyjne jest jedynym rozwiązaniem?

Nie każdy przypadek ginekomastii wymaga operacji. Jeżeli rozrost gruczołu jest związany z przejściowymi zmianami hormonalnymi, na przykład w okresie dojrzewania, lekarz może zalecić obserwację.

Inaczej wygląda sytuacja u dorosłych mężczyzn lub wtedy, gdy powiększenie gruczołu utrzymuje się przez dłuższy czas i nie wykazuje tendencji do cofania się. Konieczne jest wtedy ustalenie przyczyny ginekomastii oraz wykluczenie chorób, które mogły doprowadzić do rozrostu tkanki gruczołowej. 

Leczenie operacyjne rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy ginekomastia utrzymuje się utrzymuje się mimo zakończenia obserwacji lub leczenia przyczynowego, powoduje ból lub nadwrażliwość brodawki sutkowej, prowadzi do wyraźnej asymetrii klatki piersiowej albo stanowi istotny problem estetyczny i psychologiczny dla pacjenta.

Jak przebiega operacja jednostronnej ginekomastii?

Zakres zabiegu zależy od rodzaju oraz wielkości zmiany. Jeżeli diagnostyka potwierdzi rozrost tkanki gruczołowej, chirurg planuje operację w taki sposób, aby usunąć zmienioną tkankę, jednocześnie zachowując naturalny wygląd klatki piersiowej.

Najczęściej cięcie prowadzi się na granicy otoczki brodawki sutkowej, zwykle w jej dolnej części. Takie umiejscowienie pozwala uzyskać dobry dostęp do tkanki gruczołowej. Jednocześnie sprawia, że po wygojeniu blizna jest zazwyczaj mało widoczna i wtapia się w naturalne przejście między skórą a otoczką brodawki.

Jeżeli oprócz rozrostu gruczołu występuje również nadmiar tkanki tłuszczowej, lekarz może połączyć wycięcie gruczołu z liposukcją. Zakres operacji zawsze ustalany jest indywidualnie i zależy od budowy klatki piersiowej oraz oczekiwanego efektu.

Dlaczego badanie histopatologiczne jest tak ważne?

Każda tkanka usunięta podczas operacji jest standardowo przekazywana do badania histopatologicznego. To jeden z najważniejszych etapów całego postępowania.

Badanie wykonywane przez lekarza patomorfologa pozwala dokładnie ocenić charakter usuniętej tkanki pod mikroskopem i potwierdzić rozpoznanie postawione na podstawie badania klinicznego oraz obrazowego. Dzięki temu można z dużą pewnością wykluczyć obecność zmian wymagających dalszego leczenia lub zaplanować kolejne postępowanie, jeśli okaże się ono konieczne.

Dla pacjenta oznacza to przede wszystkim większe bezpieczeństwo i pewność, że rozpoznanie zostało oparte nie tylko na obrazie USG, ale również na ocenie mikroskopowej.

Źródła:

https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/168944,ginekomastia